Ruhsal durum muayenesi hasta ile konuşmaya ve gözlemeye dayanır.

TANITMA
KONUŞMA VE İLİŞKİ KURMA
DUYGULANIM (AFFECT), DUYGUDURUM (MOOD)
BİLİŞSEL (COGNITIVE) YETİLER
DÜŞÜNME
DIŞA VURAN DAVRANIŞ
ÖZBENLİK KAVRAMI (SELF-CONCEPT)
İLİŞKİLER
AKTARIM (TRANSFERENCE) BELİRTİLERİ
KLİNİK TANI

TANITMA

Muayene durumu
muayenenin
yeri
tarihi
nedeni
süresi
kaç görüşmede tamamlanacak
başka kişilerden alınan bilgiler , bu kişilerin güvenirlilikleri bakımından izleniminiz nedir
başka ek muayeneler
başka ek muayeneler (psikolojik testler, hemşire gözlemleri)
Genel görünüm
fiziki yapısı ( ince, uzun, kambur, sarışın vb.)
giyim kuşam (giysi siyah beyaz, aşırı makyaj, gösterişli giysi vb.)
muayene yerine geliş ve ilk davranışları hakkında genel gözlem (hasta canlı bakışlarla, hızlı adımlarla, neşeli bir yüzle geldi gibi)

KONUŞMA VE İLİŞKİ KURMA

Normal özellikler
konuşmasının düzeni, açıklığı
ses tonu
şivesel özellikler
sorulara verilen yanıtın uygunluğu
ayrıntıcılık
gevezelik
konu dışı konuşmalar
Anormal özellikler
niceliksel bozukluk
konuşmanın aşırı hızlanması veya yavaşlaması
mutizm
ses tonunun çok yüksek, bağırarak ya da fısıltı şeklinde olması
niteliksel bozukluk
konuşmada
düzensizlik
dağınıklık
tikler, kekemelik, pelteklik
çocuksuluk
ilaç yan etkisine bağlı konuşma zorluğu
nörolojik kaynaklı konuşma bozuklukları
dizartri
dizfazi
Hastanın konuşarak ilişki kurma yetisi üzerinde gözlem ve izlemler

DUYGULANIM (AFFECT), DUYGUDURUM (MOOD)

"affect", "mood"a eşlik edebilir veya etmeyebilir.

Duygulanım (affect) : Başka karmaşık tanımlamaları bir kenara bırakırsak klinik uygulamada duygulanım dıştan ve içten uyaranlara duygularla tepki verebilme yetisidir.
sevinme, üzülme, bunaltı, öfkelenme, korkma, tiksinme, suçlanma gibi yalın ya da karmaşık duygular
normal duygu durum (euthymia) ; belli sınırlar içinde kişinin bulunduğu duruma göre dalgalanmalar gösterir, örn; piknikte çoğu insanın neşeli, başsağlığı ortamında üzüntülü olması gibi.
anormal özellikler
niceliksel ;
duygulanımda artma ; bir görüşme sırasında aşırı üzüntü, öfke, sevinç gibi normal duygular hasta tarafından anlatılabilir ya da böyle duygular içinde olduğu gözlenebilir. Bu duygular gerçek durumun gerektirdiğinden aşırı ve uzun süreli olduğunda, hastada duygu durum bozukluğu olup olmadığı araştırılır.
duygulanımda azalma ; ağır duygu noksanlığı, ilişki kurulmasını güçleştiren soğukluk, apati, duygu küntlüğü gibi
niteliksel ;
duygulanımda uygunsuzluk ; üzüntülü durumlarda sevinme, sevinilecek durumlarda üzülme gibi
ikili duygulanım (ambivalans) ; aynı anda hem sevgi hem de nefret gibi
duyguları tanımlayamama (aleksitimi) ; duyguları anlatacak sözcük bulamazlar, alekstimi ; duygulara szöcük bulamamadır, derecesine göre normal ya da anormal boyutlarda olabilir

Duygudurum (mizaç, mood) ; uzunca bir süre (saatler, günler, aylar) belli duyguların baskın olarak yaşanması durumudur, örn ;
depressed ya da low mood ; çökkünlüklerdeki uzun süren üzüntü, sıkıntı, karamsarlık durumu
high mood, elation ; manideki aşırı neşeli ya da öfkeli coşkularla dolu taşkın durum gibi



BİLİŞSEL (COGNITIVE) YETİLER


ÖRNEKLEMELER
Bilinç açık, deliryum, stupor
Algılama ve Dikkat

normal özellikler

ilgilendiği konulara karşı dikkatimiz yoğunken, ilgilenmediğimiz de az

anormal özellikler



niceliksel özellikler

dikkat azalması :

ruhsal çökkünlük
şizofreni
bunaltılı hastalık
bunama

dikkat artması :

hipomani
mani

patolojik derecede dikkat artması :

paranoida hatada kuşku

dikkat ; OKB da saplantı ve zorlantılara, hipokondriasizde bedene, anoreksiya nervozada bedensel görünümüne, fobik hastada fobi nesnelerine yöneliktir.

niteliksel özellikler



algı sapmaları

varsanılar (hallucination) ; bir uyaran olmadığı halde algılama olmasıdır

işitme varsanısı (suçlayan sesler gibi)
görme varsanısı (bulunmayan nesne ve kişileri görme gibi)
en sık bu iki varsanı görülür, ayrıca dokunma, tat, koku (yanmış lastik, çürük yumurta koku algısı temporal lop bozukluğunda grl.) varsanıları da olabilir, işitme olanlar daha çok şizofrenide, dokunma varsanısı daha çok deliryumda görülür
hipnagojik ; uykuya tam dalarken olan yarı uyku varsanıları disosiyatif bunaltı bozukluklarında grl.

yanılsama (illusion) ; uyaranların yanlış algılanması ve yorumlanmasıdır,

20TANI