4 sonuçtan 1 ile 4 arası

Konu: Yaşlılıkta Ölümü Beklemek, Terminal Dönem Psikolojisi

  1. #1
    Süper Moderatör 9 ŞUBAT - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Oct 2007
    Mesajlar
    9.139

    Standart Yaşlılıkta Ölümü Beklemek, Terminal Dönem Psikolojisi

    Son yıllarda tıp alanında önemli gelişmeler olmasına rağmen hala bazı hastalıklar ölümcül olmaya devam etmektedir. Ölümcül hastalıklar psikolojik ve fizyolojik olarak, hem hasta ve ailesi, hem de sağlık ekibi açısından zorlayıcı bir durumdur (Peykerli, 2003).

    Terminal evredeki hasta, yaşamının son günlerini yaşayan, ölmek üzere olan hasta anlamına gelir. Terminal dönemde hastanın kendisinin ve ailesinin psikolojisinin hazırlanması ve onlara yardımcı olunması gerekir.

    Bugüne kadar yapılan araştırmalara göre terminal dönem 5 aşamadan oluşur. Her aşamada hasta ve ailesi desteklenirse bir sonraki aşamaya geçiş kolaylaşır. Bu aşamalar inkar, öfke,pazarlık, depresyon ve kabullenme olarak sıralanmıştır.

    *İnkar: Bu dönemde hasta zihinsel olarak öleceğini anlasa da duygusal olarak bunu inkar etmektedir. Bunu eroin kullanan bir gencin ailesinin tepkisine benzete biliriz. Aileye gencin kan sonuçlarını eline almış olsa bile bunda bir yanlışlık olduğunu, kendi çocuklarının bağımlı olamayacağını savunur.

    Aslında bu tamamen duygusal bir tepkidir. Terminal dönemdeki hasta ve yakınları umutlarını yitirmemek için duygusal olarak ölümü ret eder. Hiç kimse ölümü kendine yakıştırmaz bu nedenle sağlık hizmeti sunacak personellerin sözel olarak hastayı inkar noktasında desteklemesi çok önemlidir. Bu hem hastaya hemde ailesine inkarın atlatılması, durum normalleşmesi için zaman kazandırır.

    *Kızgınlık-Öfke: Hasta inkar aşamasından sonra hem zihinsel hemde duygusal olarak durumun farkına varır ve içinde olduğu duruma kızgınlık ve öfke geliştirir. Bazen hastalığa neden olan etmeknlere öfke geliştirilirken bazende hasta yapmış olduğu bir davranışın ceza olarak görür durumunu. Işte bu durumda olan hasta öfkeyi kendine yönelttir. Sağlık personelleri öfkenin altında yatan nedeni ortaya çıkarmalı ve hastanın depresyona girmemesi için öfke nedenlerini çözmeli.

    Örneğin hastalığın yanlış bir davranışın cezası olarak kendisine reva görülen bir durum olduğuna inana hastaya bilimsel olarak hastalığın anlatılması, hastanın kendisine dönük öfkenin azaltılmasına yardımcı olur.bu dönem ”Neden, ben” dönemidir. Hasta bu durum neden kendisini bulduğunu anlamak için arayış içindedir. Bu dönemde önemli olan hastanın kontrolü kaybetmemesi ve depresyona girmemesidir.

    Bunun için öfkenin nedenleri ile ilgilenilmeli ve hastanın kendisine güven duyması sağlanmalıdır. Örneğin hastanın öz bakımını kendisinin yapması bile hastaya güven verir. Bu nedenle sağlık personelleri hasta yakınlarını bilgilendirmeli ve hastanın güveninin nasıl desteklenebileceğini anlatmalıdır.

    *Pazarlık: Öfke ve kızgınlık evresinden sonra hasta nereye ne kadar öfkelense de durumu değiştiremeyeceğini anlar. Bu nedenle artık çaresizlik yaşamaktadır. Bu çaresizliğe karşı bir diğer taraftan hasta bir cesaret geliştirir. Senden korkmuyorum tarzında gelişen cesaret hastanın aslında yaşama umudu ile ilişkilidir.

    Hasta yaşamak istemekte ancak hastalık karşısında çaresizdir. Bunu kabullenmemek için ise cesaretli davranmaktadır. Pazarlık durumu kabullenmemenin bir ertelenmesi olarak karşımıza çıkmaktadır.Bu dönemde hasta ile yapılacak görüşmeler ve aile verilecek bilgiler hastanın konuşturulması odaklı olmalıdır.

    Hastaların konuşturulması, onların desteklenmesi depresyon döneminin daha rahat atlatılması anlamına gelir. Zihinsel ve duygusal olarak hastanın rahatlatılması bu dönemde çok önemlidir çünkü depresyon döneminde hasta fiziksel yoksunluk yaşayacaktır ve yeni bir problem alanı oluşacaktır.

    *Depresyon: Hasta sürece inkarla başlar, ardından zihinsel ve duygusal kabullenme ile öfke oluşur, öfkenin çözümlenmesi ile pazarlık evresi başlar. Hasta pazarlığın işe yaramadığını ve fiziksel gücünü de kaybettikçe depresyon dönemine girer. Bu dönemde depresyon iki türlü gelişir. Birinci yönü hastanın fiziksel kayba uğraması ve hastalığın getirdiği maddi kayıplardır.

    Genelde hastalar bu dönemde özbakımlarını dahi yapamaz duruma gelmektedir. Hasta artık çevreye yük olduğunu iyiden iyiye düşünmektedir. Bunun yanı sıra hastalığın getirdiği maddi zorluklarda hastanın ve hatta hasta yakınlarının depresyona girmesine neden olmaktadır. Bu dönemde hastanın kayıpları ile ilgili yaşadığı duyguları anlatmasına izin verilmelidir.

    Bir örnek verecek olursak, altı değiştirilen hasta utanmaktadır. Aile ise bu utancı hastaya kötü etkilememesi için konunun açılmasına izin vermemektedir. Oysa ki hasta duygularına dile getirirse artık kabullenme aşamasına geçmesi ve bu aşamayı rahat atlatılması sağlanır.

    *Kabullenme: Bu aşamada hasta durumu kabullenip artık hayatta iken tamamlanmamış işlerini tamamlamaya çalışır. Belki birinden özür dilemek, belki helallik istemek gibi yapılmak istenen bir şey yapılacak. Örneğin bazı hastalar bu dönemde mal paylaşımı yapabilir. Sağlık personellerine düşen ise bu dönemde hastaların tedavileri için desteklenmesi gerekmektedir.

    Çünkü bir insan yaşamının son anına kadar umudunu kaybetmemeli, bu konuda cesaretlendirilmelidir. Hastaların bu umudu hasta yakınlarını da motive etmekte, hasta ile birlikte ölümü kabullenme sürecini olumlu yaşamaktadır. Önemli olan hastanın kalan yaşamının kalitesini artırmaktır.

    Yazımızda saydığımız aşamalar kimi hastalarda düzenli olurken, kimi hastalarda iç içe geçmiş şekilde yaşanır. Ülkemizdeki hastane sistemleri göz önüne alındığı zaman bu aşamalarda hasta ve hasta yakınları için en etkin model ve bilgi kaynağı hemşirelerimizdir. Sağlık personellerimiz bu konuda hasta ve hasta yakınlarını desteklemeli ve cesaretlendirmelidir.

    Terminal evredeki hastayla çalışan hemşireler hastaların korkuları, hastanın bireyselliğinin ve aile bütünlüğünün korunması, ailenin duygusal ve fiziksel olarak güçlenmesi için planlama yapma ve aileyi yas sürecine hazırlama,semptomları kontrol ederek hastanın rahat ölümünü sağlama ile sorumludurlar(Terakye, 1995).

    Ancak hastalara bu dönemlerinde yardımcı olacak sağlık personellerinin bu konuda eğitilmeleri, iç görü kazanmaları ve kendi duygularında enim olmaları gerekmektedir.

    MEHMET MURAT ALTAN
    psikolojiportali
    YA ÇARESİZSİZİNİZ YA DA ÇARE SİZSİNİZ

    Benim Hayatımı Yargılamadan önce ..
    Benim ayakkabılarımı giy
    ve benim geçtiğim yollardan,
    sokaklardan, dağ ve ovalardan geç .
    Hüznü, acıyı ve neşeyi tad...
    Benim geçtiğim senelerden geç,
    benim takıldığım taşlara takıl,yeniden ayağa kalk
    ve aynı yolu tekrar git, benim gittiğim gibi !!

    Ancak ondan sonra BENİ YARGILAYA BİLİRSİN

  2. #2
    Karar Dönemi 'yade' - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Mar 2014
    Mesajlar
    58

    Standart

    Terminal Dönem' miymiş onun adı
    Etkileyici bir isinlendirme olmuş.
    Sanki, bir otobüs terminalinde bekliyorsun. Otobüs gelip seni bir yere götürüyor. Orada seni karşılayacak müthiş biri var.

  3. #3
    Süper Moderatör 9 ŞUBAT - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Oct 2007
    Mesajlar
    9.139

    Standart

    Alıntı 'yade' Nickli Üyeden Alıntı Mesajı göster
    Terminal Dönem' miymiş onun adı
    Etkileyici bir isinlendirme olmuş.
    Sanki, bir otobüs terminalinde bekliyorsun. Otobüs gelip seni bir yere götürüyor. Orada seni karşılayacak müthiş biri var.
    İsim tam yerini bulmuş ,belli bir yaştan sonra artık pek bir beklenti kalmıyor .Dogal olarak önunde seni bekleyen en onemli gelecek ölum ,ne yaparsan yap bu duşunceden kurtulmak biraz zor .

    Ama hayatı seven biriysen ister genç ister yaşlı ol ,eger her an ölebilecegini duşunen biriysen hayat hem çok daha guzel olucak hemde olumden korkman için bir neden olmayacaktır .
    YA ÇARESİZSİZİNİZ YA DA ÇARE SİZSİNİZ

    Benim Hayatımı Yargılamadan önce ..
    Benim ayakkabılarımı giy
    ve benim geçtiğim yollardan,
    sokaklardan, dağ ve ovalardan geç .
    Hüznü, acıyı ve neşeyi tad...
    Benim geçtiğim senelerden geç,
    benim takıldığım taşlara takıl,yeniden ayağa kalk
    ve aynı yolu tekrar git, benim gittiğim gibi !!

    Ancak ondan sonra BENİ YARGILAYA BİLİRSİN

  4. #4
    Moderatör
    Üyelik tarihi
    Dec 2014
    Mesajlar
    2.760

    Standart

    Çok güzel ve bilgilendirici bir yazı. Hayatımızda hepimizi bekleyen, asla kaçamayacağımız en büyük gerçek. Ölümü kabullenen bireyler için hayat daha kolay olur. Hiç ölmeyecekmiş gibi hırsla her şeye saldırmaktansa, etrafımızdaki ölüme hazırlananlara biraz baksak neler göreceğiz. İnsan her şeye alışır. Başı göklerde gezen insanları kuzuya çevirir hastalık.

Benzer Konular

  1. Beklemek, Kazanmaktır .
    By 9 ŞUBAT in forum Kişisel Gelişim & Kariyer Planlama
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 13-04-2009, 06:00 PM
  2. Beklemek
    By s3Rs3rRi in forum Paylaşım Köşesi
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 05-01-2009, 03:57 PM
  3. Her Dönem Aşk
    By atomcekirdegi in forum Gülmece / Eğlenmece Bölümü
    Cevaplar: 8
    Son Mesaj: 05-06-2008, 07:43 PM
  4. Dönem Ödevim !!
    By vixeqer in forum Antisosyal Kişilik Bozukluğu
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 10-04-2008, 08:43 PM
  5. Gideni Beklemek!!!
    By birmelek in forum Paylaşım Köşesi
    Cevaplar: 3
    Son Mesaj: 06-03-2008, 01:17 PM

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •