Demans Sözlüğü.

[9 ŞUBAT]

ADAS-Cog
1984 yılında Rosen ve arkadaşları tarafından Alzheimer hastalığında kognitif ve nonkognitif davranış disfonksiyonlarının değerlendirilmesi için hazırlanmıştır. ADAS:Alzheimer Disease Assesment Scale. ADAS-Cog: Alzheimer Disease Assesment scale-Cognitive Subscale. Testin içeriğinde konuşma, anlama, isimlendirme, oryantasyon gibi parametreler değerlendirilmektedir. Demans tanısı ve takibinde daha çok akademik olarak kullanılır

Agresyon
Hastanın itme, vurma, tehdit etme gibi saldırgan davranışlarıdır. Böylesi davranışların kontrol edilmesi gerekir. Aksi halde hasta kendine ya da çevresine zarar verebilir.

Aerofobi
Uçma korkusu

Agorofobi
Açık alan ya da kalabalık mekanlardan korkma.

Ajitasyon
Ses ya da bedensel olarak öfke davranışlarıdır. Örn, bağırma, çığlık atma, yakınma, homurdanma, huzursuzluk, yerinde duramama, amaçsızca dolaşma gibi. Bu tür davranış nedeniyle hastaların ve bakımını üstlenenlerin güvenliği tehlikededir. Ajitasyon ayrıca altta yatan bir başka sorunun (depresyon, ağrı vb) klinik yansıması da olabilir.

Akrofobi
Yüksekten korkma

Akson
Sinir hücresinin uzantısıdır, sinyallerin bir sinir hücresinden diğerine aktarılmasını sağlar. Her sinir hücresinin bir aksonu vardır.

Alzheimer Hastalığı
Progresif, nörodejeneratif bir hastalıktır. Hafıza, davranış ve günlük yaşam aktivitesinde problemler hastalığın klinik karakteristikleridir.. Hastalığın fizyopatolojisinde kolinerjik aktivitede kayıp, nörofibriler yumaklar ve amiloid plak gelişimi yer almaktadır. Alzheimer hastalığı demansın en sık nedenidir.

Amiloid
Bir tür anormal proteindir ve birikimi doku harabiyetine neden olan olmaktadır. Alzheimer hastalarının beyin dokusunda amiloid birikimi vardır.

Amiloid Plak
Ölen beyin hücreleri ve amiloid protein birikiminden oluşan plaklardır. Amiloid plaklar, Alzheimer hastalarının beyinlerindeki yapısal karakteristik özellikleriden biridir. Otopside, amiloid plakların ve nörofibriler yumakların görülmesi Alzheimer hastalığı için tanısal değer taşır.

Anksiyete
Evham, endişe, korku, sinirlilik, gerginlik, huzursuzluk hissidir. Hasta korkulu-endişeli bir ifadededir.

Anhedoni
Zevk almama

Anoreksi
İştahsızlık

Apati
Hastanın çevreye karşı ilgi yada duygu kaybı, kayıtsızlık

Apolipoprotein (ApoE-4)
Esas olarak kolesterol taşınmasından sorumlu bir gendir. Alzheimer hastalığının gelişiminde rolü olduğu düşünülmektdir.

Atrofi
Bir organ ya da dokunun normal anatomik ve fizyolojik görevini kaybetmesi, boyutlarında küçülme Alzheimer hastalarında otopside beyin hacminde küçülme saptanır.

Asetilkolin
Öğrenme ve hafıza ile ilişkili bir nörotransmitterdir. Alzheimer hastalarında beyindeki miktarı azalmaktadır.

Asetilkolinesteraz
Asetilkolinin yıkımından sorumlu olan temel enzimdir

Benzodiyazepinler
Sakinleştirici, gevşetici etkili ilaçlardır. Anksiyete tedavisinde kısa süreli kullanılabilirler. Bu grubun klasik örneği diyazepamdır. Alprazolam (Xanax®) ise hızlı ve kısa süre etkili bir benzodiyazepindir. Benzodiyazepinlerin düzenli kullanımda bağımlılık yapmaları, doz aşımının fatal seyirli olması, kullanım sırasında ve ertesi güne sarkan sersemlik hissi kullanımlarının sınırlamaktadır.

Beta Amiloid Protein
İnsan ve hayvanlarda bulunan özel tip bir amiloiddir. Beta amiloid formu ise sinir hücreleri tarafından anormal olarak üretilir ve Alzheimer hastalığında beyinde amiloid plaklarda birikir.

Beyin-Omurilik Sıvısı
Beyin ve omurilikteki boşlukları dolduran sıvının adıdır.

Binswanger Hastalığı
Vasküler nedenlerle serebral ak maddenin yaygın hasarı, küçük kan damarlarında ateroskleroz ve multipl inmeler ile karakterize tablodur.

Butirilkolinesteraz (BuChE)
Beyinde asetilkolinin yıkımından sorumlu iki enzimden biridir.


CIBIC-Plus
Clinicians' Interview-Based Impression of Change: Klinisyenin görüşmeye dayalı değişiklik izlenimi. Genellikle hastalığın takibi süresinde kullanılır.

Çift-Kör, Plasebo Kontrollü Çalışma
Bu tür klinik çalışmalarda hem araştırmacı hem de hasta ilaç ya da plasebo kullanıldığını bilmemektedir. Böylece tedavinin etkinliği ve yan etkileri daha objektif olarak değerlendilir.


devamı alttadır.

[9 ŞUBAT]

Davranış Terapisi (Behavioral Therapy)
Hastanın olaylar karşısında daha doğru ve uygun olan tepkileri vermesini sağlamaya yönelik terapi yaklaşımıdır.

Davranış Problemleri
Alzheimer hastalığın temel semptomlarındandır. Anksiyete, ajitasyon, apati sık görülen davranış problemlerinden bazılarıdır. Bu bulgular, hastalığın seyri boyunca hastaların hemen hepsinde ortaya çıkar. Davranış problemleri, hasta yakınlarının en fazla yakınmasına neden olan hastalık bulgusudur.

Defisit
Yoksunluk, eksiklik anlamındadır.

Delüzyon (Hezeyan, Sanrı)
Belli bir çağda ve toplumda gerçeğe uymayan ve mantıklı düşünce ve kanıtlar ile değiştirilemeyen inanç demektir.

Demans
Entellektüel fonksiyonlarda (düşünme, hatırlama, muhakeme vb) genel kayıp ile karakterize organik bir mental sendromdur. En sık nedeni Alzheimer hastalığıdır. Demans bir hastalık değil semptom grubudur ve altta yatan bir hastalığın bulgusudur. Demans semptomları arasında davranış, duygudurum ve kişilik değişiklikleri de yer almaktadır. Demans, geri dönüşümsüz bir hastalık olabilir ya da daha nadiren ilaç-alkol kullanımına veya vitamin eksikliğine bağlı tedavi edilebilir bir tablodur

Dendrit
Sinir hücresinin dallanmış uzantısıdır ve sinyal iletiminde görevlidir. Her sinir hücresinde birden çok dentrit bulunmaktadır.

Depresyon
Derin üzüntülü duygu durum anlamındadır. Düşünce, konuşma, hareketlerde yavaşlama ve durgunluk, değersizlik, küçüklük, güçsüzlük, isteksizlik, karamsarlık duygularının hakim olduğu emosyonel durum ve beraberinde fiziksel işlevlerde yavaşlama ile karakterizedir.

Depresyon Skalaları
En yaygın kullanılanı Hamilton depresyon skalasıdır. Bu skalanın anksiyete değerlendirmesine yönelik alt grubu da vardır. Sık kullanılan diğer skalalar Zung depresyon skalası, Beck depresyon skalası gibi. Demans hastalarında depresyonun değerlendirilmesi güçtür bu amaçla tasarlanmış özel skalalar (Cornell) mevcuttur.

Dizinhibisyon
Korteksin engelleyici/kısıtlayıcı işlevinin ortadan kalkması sosyal ve ahlaki değerlerin getirdiği inhibisyonların kaybolması (örn. alkol alımından sonra)

Dizoryantasyon
Yönelim bozukluğudur. Hastanın bulunduğu yeri, zamanı ve yakınlarını tanıyamamasıdır. Bir kognitif defisittir

Down Sendromu (Mongolizm, Trizomi 21)
21 numaralı kromozamdaki genetik anomali nedeniyle zeka geriliği, büyüme geriliği, özel yüz görünümü ile karakterizedir.

Dual İnhibisyon
Asetilkolinesteraz inhibitörlerinin (asetilkolinesteraz ve butirilkolinesteraz) her ikisinin birlikte inhibe edilmesi anlamındadır.

Enzim
Organizmadaki kimyasal reaksiyonları hızlandıran, kendisi reaksiyonlara girmeyen protein yapısındaki katalizör maddedir.

Enzimatik Hidroliz
Substratın, hidrolaz enzimi ile yapısındaki 1 molekül suyun çıkarılması yoluyla parçalanmasıdır.

Epizod
Atak

Erken Başlangıçlı Alzheimer Hastalığı
Alzheimer hastalığının bu nadir formu 65 yaşından gençlerde bu hastalığın tanısının konmasıdır. Alzheimer hastalarının %10'undan azı erken başlangıçlıdır ve 1,14 ve 21. kromozomlarda yerleşmiş olan genler ile ilgilidir.

Erken Evre
Alzheimer hastalığının başlangıç evresi anlamındadır ve hastalarda hafif derecede kognitif bozulma bulguları mevcuttur

Evreleme
Hastalığın seyri boyunca semptom şiddeti açısından sınıflanmasıdır: erken evre-hafif evre-orta evre-orta şiddetli evre-şiddetli evre

Farmakoloji
İlaçların içerik, kullanım şekli, vücutta dağılımı ve etkinliği gibi özelliklerini inceleyen gibi bilim dalıdır.

Fronto-Temporal Demans
Frontal lobların yaygın dejenerasyonu ile karakterize bir dejeneratif demans türü son dönemde drontotemporal demans, primer progresif afazi ve semantik demans aynı başlık altında birleştirilmiştir.

GDS
Global Deterioratin Scale=Global kötüleşme skalası. 1982'de Reisberg ve arkadaşları tarafından demans hastalarının klinik takibindeki gidişin takibi için geliştirilmiştir. Testin içeriğinde hastanın günlük işlerdeki bağımsızlık derecesi, lisanı kullanma becerisi gibi parametreler değerlendirilmektedir.

Geç Başlangıçlı Alzheimer Hastalığı
Alzheimer hastalığının en yaygın tipidir.

Geç Evre
Alzheimer hastalığı doğası gereği ilerleyici bir süreçtir. Hastalığın ilerlemesi ile klinik bulgular da ağırlaşır ve hasta bir başkasının yardımına ihtiyaç duymadan günlük yaşamını sürdüremez duruma gelir.

Gen
Kromozomların üzerinde yerleşmiş, kalıtsal özellikleri taşıyan birimin adıdır

Genotip
Bireyin genetik yapısı.

Glia Hücresi
Nöron yapısında olmayan ve beyine destek sağlayan hücrelerin adıdır. Glial hücreler, astrositler, oligodentrisitler ve mikrositlerdir

Günlük Yaşam Aktivitesi
Bir insanın günlük yaşamını sürdürebilmesi için gerekli bakım aktiviteleridir. Örn, yemek yeme, banyo yapma, giyinme ve tuvalet terbiyesi gibi. Demans hastaları bu işlevleri yardımsız yapamazlar. Hastaların günlük yaşam aktivitesini sürdürebilme seviyesi hastanın maluliyet derecesinin belirlenmesinde ve hastalığın progresyon takibinde önemlidir.


devamı alttadır.

[9 ŞUBAT]

Hafıza
Yakın ve uzak geçmişi hatırlayabilme yetisidir.

Halüsinasyon (Varsanı)
Bir uyaran olmadığı halde algılama olmasıdır. İşitme, görme, dokunma, tat, kokuya ait varsanılar olabilir ama en yaygın olarak işitme ve görme ile ilgili olanlara rastlanır. Örneğin etrafta kimse olmadığı halde hastanın birisiyle konuşması...

Hidrosefali
Serebrospinal sıvının aşırı üretimi ya da dolaşım yolu boyunca engel olması nedeniyle ventriküllerde genişleme ve sonunda beyin dokusuna basıya neden olan klinik tablo.

Hipokampus
Lateral ventriküllerin temporal boynuzunun tabanında yer almış yapılardır. Şekli deniz atına benzetilmektedir. Hipokampus öğrenme ve yeni anılar ile ilgilidir. Bu bölge temporal epilepsi ile de ilgilidir.

İdeasyonel
Mental bir kavram veya imaj oluşumuna ait

İnhibisyon
Durdurma, engelleme

İnhibitör
Enzim reaksiyonunu önleyen ya da durduran madde

İnkontinans
Mesane/barsak kontrolünde kayıp sonucu idrar/dışkı tutamama

İnsidans
Belli bir zaman diliminde bir hastalığa yeni yakalananların sayısı. İnsidans genellikle yıllık ifade edilir.

İrritabilite
Hırçınlık. Uyarana karşı aşırı tepki gösterme, öfke ve tepki eşiğinin düşmesi anlamındadır.

Klinik Çalışma
İnsanlarda ilaç ya da cerrahi metodlar gibi tedavi yöntemlerinin etkinliğinin araştırılması amacıyla yapılan araştırmalardır.

Klostrofobi
Kapalı yerde kalma korkusu

Kognitif Semptomlar
Hafıza, öğrenme, muhakeme gibi becerilerde yaşanan bozulmanın hastanın günlük yaşamına yansımasıdır. Alzheimer hastalığında kognitif problemler hastalığın temel bulgularındandır.

Kognitif Terapi
Emosyonel hastalıkların zihinde sğrekli tekrarlayan ve irrite edici düşüncelerden kaynaklandığı hipotezine dayandırılan bir tedavi yaklaşımıdır. Terapist hastanın düşünce içeriği ve sürecini kontrol etmesini sağlamada yardım etmeye çalışır.

Kognitif Yetenekler
Hafıza, öğrenme, kavrama, yargılama gibi mental yetilerdir.

Kolinerjik Sistem
Beyindeki sistemlerden biridir ve transaminaz olarak asetilkolini (ACh) kullanmaktadır. Alzheimer hastalarında ACH seviyesi azalır, buna bağlı olarak kolinerjik sistem aktivitesi de azalır.

Kolinerjik Defisit
Kolinerjik sistemin işlevsel eksikliğidir

Kolinasetil Transferaz (ChAT)
Astilkolinin üretimini kontrol eden enzimdir, Alzheimer hastalarında miktarında azalma vardır.

Kolinesteraz
Asetilkolinin yıkımından sorumlu olan enzim grubudur. Beyinde Ach yıkımından sorumlu enzimler asetilkolinesteraz (AChE) ve butirilkolinesteraz (BuChE)dır.

Kolinesteraz İnhibitörleri
Asetilkolinin yıkımından sorumlu olan asetilkolinesteraz ve butirilkolininesterazın aktivitesinin engellenmesidir. Asetilkolinin yıkımının engellenmesi fonksiyonel kapasitesi artış sağlayacaktır.

Komedikasyon
Aynı anda birden fazla ilacın kullanılması

Komorbidite
Aynı anda birden fazla hastalığın olması

Konfüzyon
Hastanın yer, zaman ve kişi oryantasyontasyonu kaybetmesidir.

Korteks
Serebral hemisfrelerin tüm yüzeyini kaplayan gri cevher tabakasının adıdır. Korteks, yüksek kortikal fonksiyonlar denen dikkat, oryantasyon, hafıza, konuşma, anlama gibi işlevlerden sorumludur.

Kromozom
Hücre içinde yer alan genetik materyalin paketlenmiş halidir. İnsan hücresinde 46 adet bulunmaktadır. İnsanda 1,14,19 ve 21 numaralı kromozomlar Alzheimer hastalığı ile ilgilidir.

Labilite
Değişkenlik. Farklı duygu durumları arasında hızlı geçiş

Lewy Cisimcikli Demans
Alzheimer hastalığı ve multi-infarkt demanstan sonra en sık görülen demans nedenidir. Hastalık ile ilgili çalışmaların son yıllarda yoğunlaşması ile daha çok tanınır hale gelmiştir. Hastalığın Alzheimer hastalığından en belirgin klinik farklılığı dalgalı klinik seyir ve nöroleptik ilaçlara karşı aşırı duyarlılık göstermesidir

MAO inhibitörleri
Monoaminooksidaz enziminin inhibisyonu yoluyla vücutta serotonin ve noradrenalin seviyesinin artırarak antidepresan etki sağlayan ilaçlardır. Türkiye'de selektif MAO-A inhibitörü yapan bir preparat mevcuttur. Bu grup ilaçların ilaç-ilaç etkileşim riski yüksektir, bazı gıdalar ile (tiramin içeren gıdalar; baklagiller, peynir, mayalı yiyecekler) etkileşime girerek hipertansif krizlere yol açabilirler. MAO inhibitörleri trisiklikler ya da SSRI'lar ile birlikte kullanılamaz

MMSE
Mini mental state examination-Mini mental durum değerlendirmesi: Bir kişinin temel kognitif fonksiyonlarının (yakın ve uzak dönem hafıza, oryantasyon, gibi) değerlendirilmesinde rutin olarak kullanılan bir testtir. Demans tanısında ve takibinde güvenilir bir testtir. Testin içeriğinde dikkat, oryantasyon, hesaplama vb parametreler değerlendirilir.

Morbidite
Belli bir hastalığa yakalananların sağlam kişilere oranı, hastalığa yakalanma sıklığı

Mortalite
Ölüm oranı

Multi-infark Demans
Eskilerin serebroskleroz/aterosklerotik demans olarak adlandırdıkları tablodur. Geçirilen inmelere bağlı olarak basamaklı gelişen demans tablosudur. Demans nedenlerinin %10-15'ini oluşturmaktadır.

Muskarinik Reseptör
Asetilkolinin iki tip reseptöründen (1. muskarinik, 2. nikotinik) biridir. Postganglionik parasempatik reseptörler muskariniktir.

devamı alttadır.

[9 ŞUBAT]

NPI
Neuropsychiatric inventory=Nöropsikiyatrik envanter. 1994'de Cummings ve arkadaşları tarafından demans hastalarındaki psikiyatrik bulguların değerlendirilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Testin içeriğinde halüsinasyon, ajitasyon, depresyon vb. varlığı sorgulanmaktadır.

Nikotinik Reseptör
Asetilkolinin iki tip reseptöründen (1. muskarinik, 2. nikotinik) biridir

Nöritik Plak
bkz. Amiloid plak

Nörodejeneratif Hastalık
Sinir hücrelerinde anatomik ve/veya fonksiyonel kayıp ile karakterize nörolojik hastalıklardır. Örn. Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı

Nörofibriler Yumaklar
Sinir hücresinin içinde yer alan bükülmüş protein parçacıklarının birikmesidir. Nörofibriler yumaklar, Alzheimer hastalığının beyindeki karakteristik yapısal anormalliklerinden biridir. Otopside amiloid plaklar ve nörofibriler yumakların varlığı Alzheimer hastalığının tanısını desteklemektedir.

Nörolojik Hastalık
Sinir sisteminde gelişim anomalisi, hasarlanma, toksinlere maruz kalma, enfeksiyon gibi nedenlerle gelişen yapısal ya da fonksiyonel bozukluğa bağlı olarak ortaya çıkan klinik tablodur

Nöron (Sinir Hücresi)
Sinir sisteminin temek fonksiyonel yapıtaşıdır ve iletimden sorumludur. Bir sinir hücresi tipik olarak dentrit olarak adlandırılan kısa dallara ve akson adı veriler tek bir uzun dala sahiptir.

Nöropatoloji
Nörolojik hastalıklarda beyinde ortaya çıkan değişikliklerdir.

Nörotransmitter
Bir sinir hücresinden diğerine iletiyi sağlayan özelleşmiş kimyasal ajanlardır. Örn. Asetilkolin, dopamin, serotonin, norepinefrin gibi. Nörotransmiterlerin çoğu yalnız santral sinir sisteminde değil tüm vücutta önemli görevler üstlenmektedir.

Nöroz
Kişide anksiyeteye karşı özel savunma belirtileri ile kendini belli eden, kişinin günlük yaşam ve geçeklikle bağlantısının kopmadığı görece olarak işlevsel kayıpların az olduğu rahatsızlıklar grubudur. Örneğin OKB, yaygınlaşmış anksiyete bozukluğu, panik atak nörozdur. Psikoz ile ayrımındaki önemli farklar; hastanın durumunun farkında olması ve gerçeklikten kopmamış olmasıdır

Oryantasyon (Yönelim)
Kişinin yer-zaman ve kişileri tanımasıdır.

Öfori
Aşırı hareketlilik hali

Paranoya
Aşırı şüphecilik.

Palpitasyon
Çarpıntı. Palpitasyon hastanın hissettiği durumdur. Bir diğer deyişle hastanın palpitasyon yakınması olduğunda kalp hızının artmış olması gerekmez. Oysa taşikardi objektif bir bulgudur, hastanın nabzı dakikada 100 atımın üzerindedir

PDS
Progresive Deterioration Scale: Progresif kötüleşme skalası. 1898 yılında DeJong ve arkadaşları tarafından Alzheimer hastalığında yaşam kalitesi değişikliklerinin değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan bir testtir. Testin içeriğinde, ulaşım araçlarını kullanabilme, bütçeyi ayarlama, rutin işleri sürdürebilme gibi parametreler sorgulanmaktadır.

Plasebo
İlaçların etkinlik ve güvenilirlik çalışmaları sırasında kullanılan görünümü ilaç ile aynı olduğu halde içince vücuda zararlı olmayan bir inaktif madde (örn şeker) içeren materyallerdir.

Presinaptik
Bir sinaps üzerinde nörotransmitterin salımından sorumlu alanın adıdır.

Prevalans
Bir hastalık için belli bir popülasyon ve zamandaki toplam vaka sayısı (eski ya da yeni tanı konan) anlamındadır.

Psikoloji
Ruh bilim

Psikiyatri
Ruhsal bozukluklara tanı koyan ve gerekli tedaviyi planlayan bilim dalıdır.

Psikiyatr: (Psikiyatrist)
Psikiyatri ihtisası yapmış olan hekimdir

Psikolog
Ruhsal bozukluklara tanı koymak için gerekli testleri yapan kişilerdir. Tıp fakültesi mezunu değillerdir ve reçete yazma yetkileri yoktur.

Psikotropik İlaçlar
Psikiyatrik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların genel adıdır.


Psikoz
Düşünce içeriği, algı ve muhakemedeki bozukluklar nedeniyle hastanın gerçekle bağlantısının koptuğu, toplumsal uyumunun bozulduğu, işlev kaybına neden olan süreçtir. Örneğin halüsinasyon algıdaki bozukluk, delüzyon düşünce içeriğindeki bozukluğun klinik yansımasıdır. Şizofreni psikotik bir hastalıktır.

Rebound (geri tepme)
Tedavinin bırakılmasından sonra ilk semptomların geri dönmesidir

Reseptör
Sinir hücresi üzerinde nörotransmitterin bağlanması için özel bir alanın adıdır. Nörotransmitter kendisine özel reseptöre bağlanmadan mesaj aktarımında bulunamaz.

Reseptör agonisti
Nörotransmitterin ilacın etki gösterdiği reseptöre bağlanarak ilaç ile aynı etkiyi gösteren maddelerle verilen addır.

Reseptör antagonist
İlacın etki gösterdiği reseptöre bağlanarak ilacın tersi etki gösteren maddelere verilen addır

Risk faktörleri
Hastalığın gelişimi ve/veya ilerlemesinde etkili rol oynayan faktörlerdir. Alzheimer hastalığında etkisi kanıtlanmış risk faktörleri yaşlanma, aile öyküsü ve genetik yüktür.

devamı alttadır.

[9 ŞUBAT]

Santral Sinir Sistemi
Sinir sistemi santral ve periferik olmak üzere iki bölüme ayrılmıştır. Santral sinir sistemi beyin ve omurilik ile bunlaruın uzantılarından oluşmuştur

Senil Plak
Bkz amiloid plak

Serebral Korteks
Beyinin dış yüzeyinin adıdır ve düşünme, muhakeme, konuşma, anlama gibi işlevler ile ilgilidir.

Sinaps
Bir sinir hücresinden diğerine sinyal iletimi sırasındaki geçiş yeridir. Bir akson ucundan (presinaptik eleman) çıkan impulslarin alıcı hücrenin akson, dentrit ya da plazma membranlarına iletilmesini sağlayan sinir hücresi ile reseptör hücre arasındaki temas yeridir.

Sinaptik Vezikül
Küçük kese benzeri yapı. Sinaptik kavşakta sinir uyarısı geçişini sağlayan hücre içi membrana bağlı küçük kesecik

Sitokrom P450 Enzim Sistemi
Karaciğerde oksidatif metabolizmadan sorumlu enzimleri içeren grubun adıdır. Pek çok ilaç sitokrom P450 sistemi üzerinden metabolize olduğu için birlikte kullanımlarında ciddi ilaç-ilaç reaksiyonları ortaya çıkar.

Sitriatum (Neostriatum)
Caudat nükleus ve putameni ifade eder. İki tip neostriatal nöron vardır; bunlardan biri GABA'yı diğerleri ise ACh'i nörotransmitter olarak kullanır.

Somnolans
Uykuya eğilim anlamındadır. Uyanıklık bozukluğunun en hafif derecesidir. Somnolanstaki hasta kolaylıkla uyandırılabilir, uyandığında anlamlı sözlü yanıtlar verir ve emirlere uyar. Uyaran kesildiğinde tekrar uyur.

Sosyal Fobi
Başkaları tarafında eleştirilip, alay edilme, küçük düşme korkusudur. Topluluk önünde konuşma korkusunun en yaygın halidir

Spinal Kord
(=Omurilik). Santral sinir sisteminin beyinden sonraki ikinci elemanıdır. Beyin ile vücudun diğer bölümleri arasındaki haberleşmeyi sağlar

Sundowning
Akşam üstü saatlerinde başlayan davranış bozukluğu anlamındadır. Demans hastaları genellikle akşamları daha çok davranış problemi göstermektedir. Bunun nedeni tam olarak bilinmemektedir. Loş ışıkta çevreyi rahat görememeye bağlı algı kusurlarına yol açabilir.

Tau Protein
Dejenere olmuş sinir hücrelerinden oluşan nörofibriler yumakların yapısındaki temel proteindir

Tetrasiklik Antidepresanlar
Trisikliklere bir ester halkası eklenmiştir. Etkinlik ve yan etki profili benzerdir.

Trisiklik Antidepresanlar
1960'ların başında kullanıma girmiş olan antidepresan ilaçlardır. Grubun propotipi amiltriptilindir ve diğer ilaçların etkinliğini değerlendirmede referans olarak kullanılır. Bu gruptaki ilaçların avantajı ucuz olmalarıdır. Dezavanatajlar ise; etkinliğin geç başlaması, antikolinerjik yan etkilerin yoğun olması (ağız kuruluğu, görme bulanıklığı, idrar retansiyonu, hipertansiyon, kardiyak ileti bozukluğu....), doz aşımının tehlikeli olması ve bazı hastalarda (glokom, hipertansiyon, prostat hipertrofisi) kontrendike olmasıdır. Bu ilaçların kalp hastaları ve yaşlılarda kullanımı tehlikelidir.

Vasküler Demans (Multi İnfarkt Demans)
Alzheimer hastalığından sonra ikinci en sık demans nedenidir. Tekrarlayan inmeler sonrasında entellktüel kapasitede düşme, motor becerilerde bozulma ile karakterizdir ve eşlik eden halüsinasyon, delüzyon ya da depresyon görülebilir. Vasküler demansın başlangıcı genellikle anidir ve basamaklı bir seyir ile ilerler. Vasküler demansı olan hastalarda yüksek kan basıncı, kalp hastalığı ve diyabet gibi inme için risk faktörlerine sıklıkla rastlanır.

Wandering
Amaçsız gezinme. Hastanın başını alıp gitmesidir. Hasta evden çıkıp sokaklarda amaçsızca dolaşmaya başlar ve yolunu kaybetme olasılığı yüksektir. Bu durum ciddi güvenlik sorunlarına neden olabilir. Gezinme davranışı, hastanın evde idaresini güçleştirir.

Yan Etki
İlacın terapötik etkinlik sınırlarında kullanımı sırasında ortaya çıkan istenmeyen etkilerdir.

Yarılanma Ömrü
Bir ilacın yıkım ya da atılım nedeniyle plazma konsantrasyonun yarıya inmesi için geçen süredir.


http://www.unutkanlik.gen.tr