Giriş

Orijinalini görmek için tıklayınız : Doktor Gözüyle Epilepsi ( Sara )



BeYaZ_KeLeBeK
23-01-2008, 03:03 AM
Epileptik nöbet (Sara), beyindeki hücrelerin kontrol edilemeyen, ani, aşırı ve anormal deşarjlarına bağlı olarak ortaya çıkan bir durumdur. Basitleştirilmiş sekliyle epilepsi nöbeti kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlıdır. Beyin, insan vücudunun ana kumanda merkezi gibidir. Beyin hücreleri arasındaki uyumlu çalışma, elektriksel sinyallerle sağlanır. Nöbetin nedeni, bir tür beklenmeyen elektriksel uyarı olarak düşünülebilir. Kısaca; epileptik nöbet beynin kuvvetli ve ani elektriksel boşalımı sonucu oluşan kısa süreli ve geçici bir durumdur.

Epilepsi, dünyanın her bölgesinde, erkek ve kadında, her türlü ırkta ve yaklaşık 100 kişide bir oranında görülebilen bir hastalıktır.

Hastaların yaklaşık yarısında belirli bir neden bulunamaz. Belli bir grup hastada ise; gebelikte olabilen beyin gelişme problemleri, doğum sırasındaki nedenler, menenjit, beyin enfeksiyonu, beyin tümörleri, zehirlenmeler veya ciddi bas yaralanmaları epileptik nöbetlere yol açabilir. Nöbetin nedeni tümör ya da başka bir hastalık değilse, epilepsinin ilerlemesi söz konusu değildir, bazen yasla birlikte nöbet sıklığı da azalabilir.

Epilepsi nöbetleri, çoğu zaman insana çok uzun sürüyor gibi gelse de 1-3 dakika içinde kasılmalar biter ve hastalar belli bir süre sonra nöbet öncesindeki normal aktivitelerini kazanırlar.

Epilepsi nöbetleri, değişik tiplerde olabilir. Nöbetler; büyük (genel, jeneralize tonik-klonik, Grand mal, kasılma-çırpınma ile
karakterize) ya da küçük (kısmi, parsiyel, sadece yüz, kol ya da bacakta kasılma[basit parsiyel] veya anlamsız konuşma ve davranışlar ile karakterize[kompleks parsiyel]) nöbetler seklinde ortaya çıkabilir.

Ayrıca kısa süreli (5-20 saniye), gözlerini dikip sabit bakma, bu anda cevapsızlık seklinde, kasılmasız dalma nöbetleri (absan) ile özellikle sabahları uykudan uyandıktan sonraki dönemlerde ortaya çıkan ve kollarda sıçrama-atmalar tarzında myoklonik nöbetler de olabilir.

Epilepsi bulaşıcı bir hastalık değildir. Epilepsili kişinin hastalığının başkaları tarafından bilinmemesi için bir neden yoktur. Yakin arkadaşlarınız, akraba ve komsularınız, öğretmeniniz hastalığınız hakkında bilgi sahibi olmalıdır.

Epilepsili kişi evlenebilir ve çocuk sahibi olabilir. Bayanlar hamile kalmadan önce mutlaka doktoru ile görüşmelidir. Tedavide kullanılan ilaçların çocuk üzerine değişik etkileri nedeniyle; gebelik öncesi nöbetlerin tipine ve durumuna bakılarak uygun ilaç ve dozu doktor tarafından düzenlenmelidir.

Epilepsi tanısında en önemli nokta; nöbetler hakkında verilen bilgidir. Özellikle nöbeti gören kişinin doktor tarafından dinlenmesi gerekir. O nedenle birisi nöbet geçirdiğinde nöbet hakkında notlar almak hatta video çekmek çok yarar sağlar. Genel fizik ve nörolojik muayene yapıldıktan sonra başvurulacak ilk laboratuar inceleme aracı; elektroansefalografi (EEG) dır. Bu tetkik, saçlı deriye elektrotlar yapıştırılarak beyin dalgalarının kaydedildiği bir yöntemdir. Normal EEG epilepsi olmadığını göstermez ve anormal EEG de her zaman epilepsi demek değildir. EEG tetkiki kısa süreli, dinamik bir tetkik olduğundan çekim sırasında herhangi bir anormallik ortaya çıkmayabilir. Bu nedenle; tanıya yardımcı olmak amacı ile tekrarlayan ya da uykusuzluk/uyku EEG çekimleri yapılabilir. Epilepsi hastalığı tanısının konulmasında en önemli tetkiktir. Bilgisayarlı beyin tomografisi (BBT) ve magnetik rezonans incelemesi (MRI) epilepsi nöbetlerine neden olan olayların ortaya konmasında yardımcı olabilir.

Epilepsi ilaçla ya da cerrahi olarak tedavi edilebilen, çoğu hastada (%70-75) tek ilaçla nöbetlerin kontrol altına alınabildiği bir hastalıktır. Epilepsili hasta ilacını kullanarak aktif ve basarili bir yasam sürebilir. Epilepsi tedavisinde kullanılan ilaçlar; hastanın yasına, fiziksel durumuna ve nöbet tipine göre uzman doktor tarafından verilmelidir. Bilinçsizce kullanılacak ilaç, nöbetleri önlemediği gibi istenmeyen yan etkilere de neden olabilir.

Eğer tedavi ile nöbetler bir kaç yıl (hastanın durumuna göre 2-4 yıl gibi) arka arkaya görülmezse, doktor kontrolünde ilaçların azaltılıp kesilmesi denenebilir. Ancak ilaç kesiminden sonra nöbet tipine göre değişmekle birlikte hastaların dörtte birinde nöbetlerin tekrarlama riski olduğu bilinmelidir. Nöbetler tekrarlamazsa tedaviye son verilir, tekrarlarsa tedaviye yeniden başlanır. İlacın kesilmesi, mutlaka hastayı izleyen doktor tarafından karar verilmesi gereken önemli bir konudur.

alıntı

BeYaZ_KeLeBeK
23-01-2008, 03:05 AM
Öncelikle sakin olun, hastanın yanından ayrılmayın, yardıma gerek varsa başkasını gönderin

Hastanın hareketlerini durdurmaya VE/VEYA engellemeye çalışmayın!
Hastayı güvenli bir yere yatırın veya alın!
Yaralayabilecek ucu sivri veya sert eşyalardan (Sivri köşeler vb.) hastayı uzaklaştırarak veya bunları hastanın yanından uzaklaştırarak hastayı koruyun!
Sıkı giysileri varsa giysilerini gevşetin (kravat, kemer gibi), şayet takıyorsa gözlüğünü çıkartın!
Sabit ve rahat olacak bir şekilde onu bir tarafa doğru yatırıp, tükürüğünün dışarı akması sağlayın. Rahat nefes alması için mümkünse ağzını ve solunum yolunu açık tutun!
Asla ağzına bir şey sokmaya veya koymaya (örneğin dişlerini sıkıyorsa açmaya veya su vermeye ) çalışmayın!
Çene ile ilgili zorlayıcı hareketler zararlıdır!
Nöbet sırasında ilaç vermeye çalışmayın, kendi kendinize nöbetin geçmesine yönelik bir şey yapmayın! Soğan, kolonya vb. şeyler koklatmayın!
Epilepsi krizi olduğu bilinen bir kişi ise yapay solunum veya kalp masajı yapılmasına gerek yoktur!
Hastanın üzerinde epilepsi hastası olduğunu gösteren ve/veya öyle ise sizin neler yapmanız gerektiğini açıklayan bir kart, veya sağlık karnesi olup olmadığına bakın!
Nöbetinin bitmesini bekleyin!
Unutmayın ki, sıklıkla nöbet sonrasında kişi yorgun, ne yaptığını bilemez haldedir, dolayısıyla bu aşamada elinizden geldiğince sakin ve güven verici olun! Engellemeler olumuz olabilir ama açık bir cama veya yola doğru gitme vb hareketlere yumuşakça engel olun!
Nöbet hakkında verebileceğiniz bütün bilgilerin hem hastaya, hem de doktora yardımcı olacağını unutmayınız!

Ne zaman ambulansa gerek vardır?
Aşağıdaki durumlardan herhangi birisi ile karşı karşıya iseniz ambulans çağırın:

Hasta suda nöbet geçirdiyse (örneğin yüzerken)
Hastanın üzerinde epilepsi hastası olduğuna dair hiçbir bilgi yoksa veya hastanın bu nöbetinin bir epilepsi hastalığı nedeniyle geçirilip geçirilmediğini bilmiyorsanız
Kişi yaralanmışsa, gebe ise veya diyabetik ise
Nöbet 5 dakikadan daha uzun süredir devam ediyorsa
İkinci nöbet, ilk nöbet bittikten çok kısa bir süre sonra başlıyorsa
Kasılmalar bittikten sonra kişinin bilinci açılmıyorsa


alıntı

BeYaZ_KeLeBeK
23-01-2008, 03:11 AM
Epilepsi çok sayıdaki çeşitli rahatsızlıklardan oluşabilir . Vakaların yarısından daha fazlasında (henüz) bir
neden bulunamaz. Yapılan araştırmalar sonucu bir beyin hasarı bulunduğu ortaya çıksa bile, bunun nasıl
meydana gelmiş olduğu genellikle bilinememektedir. Bazen, hastada kendiliğinden var olan eğilim de
buna neden olabilir. Kalıtım bunda önemli bir rol oynar.
Epilepsinin nedeni genellikle bir çok etkene bağlıdır: Bir bölümü, edinilmiş beyin rahatsızlığından, bir bölümü irsi,
başka bir bölümü ise aniden meydana gelen dış (teşvik edici) etkenlerden olabilir.
Nedenlerin örnekleri:
 Epilepsi doğumdan önce veya doğum sırasında oluşabilir. Hamilelik sırasındaki bir enfeksiyon veya hastalık,
doğuştan olan bir beyin bozukluğu veya doğum esnasında oksijen eksikliği ileride epilepsi sonucu doğabilir.
Nokta kadar küçük bir beyin hasarı bile, belli bir eğilimle birlikte, sonradan epilepsiye dönüşmek için yeterli
olabilir.
 Menenjit gibi ciddi bir hastalık veya bir kazadan sonra meydana gelen beyin hasarı da bunun nedeni olabilir.
Ancak bu, bir hastalıktan sonra veya beyin hasarından dolayı herkeste epilepsi olabileceği anlamına gelmez.
Kişideki buna karşı belirgin ‘eğilimin’ de her zaman buna eklenmiş olması gerekir. Kronik derecede aşırı alkol
veya uyuşturucu kullanımı da beyine hasar verebilir ve böylece bu da nöbetlere yol açabilir.
 Bazen de iyi veya kötü huylu bir beyin tümörü de nöbete neden olur.
 Yaşlı insanlarda bir beyin kanaması veya enfarktüsü (Serebral Vasküler Atak – CVA) epilepsinin sıkça
rastlanan nedenidir.
 Enfeksiyon, apse, oksijensizlik veya bir ameliyattan sonra olduğu gibi (eskinden) beyin rahatsızlığından
dolayı ortaya çıkan yara izi dokusu, epileptik nöbetlerden sıkça sorumludur. Bu yara izinin kenarında
çoğunlukla normal dışı işlev yapan beyin hücreleri bulunur.
 Ayrıca, sadece artan (irsi) eğilimin de buna neden olması mümkündür. Bu durumda nöbet geçirme engeli
daha da düşüktür. Bunda bir veya birden fazla başka neden ortaya çıkarsa, epilepsi ihtimali, irsi yatkınlığı
olmayan bir kişiye göre daha büyüktür.

Teşvik edici etkenler
Epilepsi hastası bir kişinin neden belli bir anda nöbet geçirdiği genellikle pek açık değildir. Nöbet sanki gökten
inmiş gibi olur. Bazı durumlarda ise nedeni açıktır. Belli bir durumla nöbet geçirmenin arasında yine belli bir
bağlantı vardır. Bu tür nedenlere tetik denilir. Bazı kişiler aşağıdaki durumlarda nöbet geçirirler:
 Aşırı alkol kullandıktan sonra
 Büyük gayret sarfetmeden önce veya sonra
 Örneğin; bir hafta sonu eğlendikten sonraki uykusuzluğun ardından
 Kadınlarda aybaşından önce veya aybaşı sırasında (hormonal değişiklikler)
 Örneğin; bilgisayar oyunları veya disko ışıklandırması gibi güçlü ışık etkenleri
 Örneğin; yüksek ateş halinde olduğu gibi, vücut ısısında büyük değişiklikler.
3

BeYaZ_KeLeBeK
23-01-2008, 03:14 AM
Epilepsi hastası olan kişilerin çoğu ilaçlarla tedavi edilir (anti-epileptica). İlaçların amacı, nöbetlerin
önlenmesidir. Ancak epilepsiyi tamamen iyileştiremezler. Epilepsi hastası kişilerin yüzde 70’inde, doğru
ilaç dozajına ulaşıncaya kadar bir süre geçse bile, ilaçlar yine de buna yardımcı olur.
Anti-epileptica kişinin artık (hemen hemen) hiç bir zaman nöbet geçirmemesini sağlar. Kişi bir kaç yıl boyunca
nöbet geçirmemişse, ilaçlar bazen tamamen azaltılıp durdurulur. Bu durum bir kaç etkene bağlıdır:
 Nöbetler ilaçlarla hızla kontrol altına alındı mı?
 Sadece ilaç mı gerekliydi?
 Epilepsi küçük yaşta mı meydana geldi?
 Epilepsinin nedeni belirsiz miydi?
Epilepsiye sahip insanların yüzde 30’unda ilaçlar tam fayda sağlanamaz. Yaklaşık bir, iki yıl sonra henüz doğru
ilaç bulunmamışsa, Hollanda’daki üç epilepsi merkezinden birine veya buna bağlı epilepsi polikliniğine havale
edilebilirsiniz. Bu adresleri gösteren broşür Nationaal Epilepsie Fonds’tan temin edilebilir.
Bu konuda bazen ameliyat da mümkündür. Hollanda’da yılda yaklaşık altmış kişi epilepsi için ameliyat edilir.
Bunlar genellikle (artık) ilaca tepki göstermeyen ve beyinlerinde nöbet nedeni olarak gösterilebilen tek bir bölge
(epileptik kaynak) bulunan kişilerdir.


alıntı..

biraz uzun oldu ama çok önemli bir konu..paylaşmak istedim.