g1z4y
28-07-2009, 12:31 PM
"NLP" İngilizce "Neuro-Linguistic Programming" ifadesinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Her nedense bu ifadeyi Türkçe'leştirmeye çalışan birileri "Sinir Dili Programlaması" diye tercüme etmişler. Açıkçası bu Türkçe açıklama bana hiçbir şey ifade etmiyor.
İnternette biraz dolaşıp baktım. Anladığım kadarıyla bu Türkçe ifade bu işle uğraşanlara da birşey ifade etmiyor ki, hepsi de web sitelerinde "'Neuro-Linguistic Programming' ifadesinin Türkçe'si ‘Sinir Dili Programlaması'dır" diyor, ama bu ifadenin Türkçe'sinin kısaltması olan "SDP"yi değil de hala İngilizce ifadenin kısaltması olan "NLP"yi kullanıyorlar.
Bilmiyorum, belki de "NLP" ifadesinde bir mistiklik oluşturmaya ve çekiciliğini artırmaya çalışıyorlar.
Bugüne kadar "NLP" ile ilgili hiçbir yazı yazmadım. Ancak NLP'nin ne olduğunu öğrendiğim yılların 1980'li yıllara, yani çok eskiye dayandığını ve bu konuyu Türkiye'deki hemen hemen hiç kimsenin bilmediği yıllarda öğrendiğimi söyleyebilirim. Doğrusunu söylemem gerekirse NLP hiç ilgimi çekmemişti. Çünkü mevcut bildiğim şeylerden farklı birşey değildi. Ve düşünme sistemime bir katkısı olmamıştı.
İşin ilginç tarafı Türkiye'de NLP'yi öğrendiğini iddia edenlerin çoğu NLP'yi öğretmeye çalışmıyor. Büyük bir çoğunluk "NLP ile başka birşeyi öğrettiklerini" iddia ediyorlar. Birkaç örnek vermem gerekirse, bu iddialar şu şekilde sıralanıp gidiyor;
NLP ile 7 Günde İngilizce,
NLP ile Matematik,
NLP ile Çocuğunuzun Zekasını Geliştirmek,
NLP ile Anlayarak Hızlı Okuma,
NLP ile ÖSS Hazırlık Kursları,
NLP ile Beyni Etkin Kullanmak,
NLP ile Tuvalete Gitmek...
(Hepinizden özür diliyorum. Aslında son maddede yazan "NLP ile Tuvalete Gitmek" gibi birşey öğrettiğini iddia eden hiç kimse yok. Bu maddeyi ben ekledim. "NLP ile herşey yapılabiliyorsa, NLP ile tuvalete gitmek de olabilir" diye düşündüğüm için. "NLP ile" ifadesinin yanına ne koyarsan gidiyor anlaşılan).
Yukarıdaki başlıklardan NLP'yi öğrenenlerin NLP'yi öğretmek yerine, NLP ile başka birşeyleri öğretmeye çalıştıkları açıkça görülüyor. Yani yukarıdaki başlıklardan çıkarttığım şey, NLP bir sihirli değnek ve onunla herşeyi yapabiliyorsunuz. Örneğin aylar, hatta yıllar süren İngilizce eğitimini, NLP'yi öğrenen kişi hemen size 7 günde öğretebiliyor! Kişi NLP eğitimcisi olmuyor da, hemen başka birşeyin yani İngilizce'nin eğitimcisi oluveriyor! İlginç değil mi?
NLP'nin kurucularından olan John Grinder da bir röportajında NLP'yi öğrenenlerin % 99'unun NLP'nin özünü öğretmekle uğraşmadıklarını, aksine bu işi paraya dönüştürmek için NLP'nin başka alanlarda uygulanması paketleri" oluşturma çabası içinde olduklarını, bunun ise NLP'nin özü olmadığını ifade etmektedir.
Eminim yukarıdaki başlıkları görseydi, temelini attığı NLP ile neler yapılabildiğine kendisi de şaşıp kalırdı. Ben bir adım daha ileri gidip, yukarıda başlıklar halinde verilen iddiaların John Grinder'in söylediği NLP'nin uygulama paketleri kapsamında da olmadıklarını açıkça ifade etmeliyim. Bunu bir örnekle açıklayacağım. Ancak örnekten önce "NLP'nin Özü"nün ne olduğunu John Grinder'in kendisinden öğrenelim.
http://www.dailymotion.com/video/x9xlal_nlp-nediry-nlp-ne-deyildiry_lifestyle
http://www.dailymotion.com/video/x9xlal_nlp-nediry-nlp-ne-deyildiry_lifestyle
NLP neymiş? John Grinder'den öğrendiğimize göre, NLP bir modelleme prosesi imiş. Özet olarak söylenen şu; Bir kişi başarabiliyorsa, sen de başarabilirsin. Peki bunu nasıl yaparım? Başarılı olmak istediğin konuda başarılı olan bir kişiyi modelleyerek. Peki bu modelleme nasıl olacak? İşte bu sorunun cevabını veriyor veya öğretiyor NLP. Biraz daha açıklarsak;
Model olarak aldığın kişi ile senin arandaki derinlerdeki düşüncel, zihinsel ve uygulama farklılıklarını inceleyeceksin. Senin başarılı olamamana sebep olan şeyin psikolojik bir saplantı veya eski bir negatif tecrübeye mi dayandığını tespit edeceksin. Varsa bu saplantı veya saplantıları NLP'nin öğrettiği tekniklerle yok etmeye çalışacaksın. Bu arada model olarak aldığın kişinin senden farklı olarak neler yaptığını belirleyip, onları sen de yapacaksın. İşin özeti şu; Model aldığın kişi ile farklı olan taraflarınızı ne kadar yok edersen, model aldığın kişinin başarısına o derece yaklaşacaksın.
Biraz daha basite indirgersek. Örneğin zeka seviyesi sizle aynı olan bir arkadaşınız var diyelim. Her ikiniz de ÖSS sınavına hazırlanıyorsunuz. Son iki yıldır aynı sınıftasınız ve başarı seviyeniz de aynıydı (yani bu özel örnekte beynin derinliklerindeki bilinçaltında düşünsel farklılıkların olmadığını kabul ediyoruz). Ancak son zamanlarda onun matematik derslerinde sizden daha başarılı olmaya başladığını fark ettiniz diyelim. NLP ile bu sorunu nasıl çözersiniz?
NLP bu sorunu çözmek için, "Arkadaşınız son zamanlarda matematikle ilgili sizden farklı neler yapıyor tespit edin ve onun yaptıklarını siz de yapın" diyor. Diyelim ki bu farklılıkları incelediniz ve şunları buldunuz; Eskiden sizinle sinemaya giderken, son zamanlarda gelmiyor; Eskiden sizinle top oynamaya gelirken, şimdi gelmiyor. Eskiden akşamları daha erken yatarken, artık geç yatıyor. Peki ne yapıyor. Tabii ki bu sürelerde sadece matematik çalışıyor. NLP size; "siz de modellediğiniz kişiyle aynı zamanlarda aynı şeyleri yapmaya çalışırsanız aynı başarıya ulaşırsınız" diyor. Bu doğru bir tespit mi? Kesinlikle, EVET.
Peki şimdi siz matematik dersinde arkadaşınızla aynı başarıyı elde etmek için bir model bulmadınız mı? Bunun cevabı da, EVET. Öyleyse bu modeli başkalarına da öğreterek para kazanabilir misiniz? Bunun cevabı hem EVET, hem HAYIR.
Yaptığınız uygulamadan öğrendiklerinizi öğreterek para kazanmak için iki farklı şey yapabilirsiniz;
1-) "Sizden daha başarılı olan bir öğrenciyi nasıl modellersiniz?" deyip, kişiye modellediği kişi ile kendisini arasındaki farklılıkları nasıl tespit edip, bu farklılıklar için neler yapması gerektiğini öğretebilirsiniz. Bu kesinlikle NLP'nin özünü öğretmektir veya NLP'nin özel bir alanda - öğrenci başarısı modelleme uygulama paketi - öğretilmesidir.
2-) "NLP ile Matematik" deyip, sizin matematik dersiyle ilgili kendi arkadaşınızı modellerken elde ettiğiniz uygulama sonucunu bir eğitim paketi yapıp, bunu hazır bir "uygulama paketi" olarak da satmaya çalışabilirsiniz. Ancak bunun NLP'nin özü ile bir ilgisi olmadığı gibi, çok özel bir durum olmadıkça, NLP'nin bir uygulama paketi olması dahi mümkün değildir (özel durum, bu paketin sadece sizinle bire bir aynı şartlara ve farklara sahip olan bir öğrenciye uygulanabilir olmasıdır, ki böyle bir özel durumu bulmak oldukça güçtür).
Sizin arkadaşınızın matematik başarısına ulaşmak için elde ettiğiniz uygulama paketiniz şudur; "Arkadaşlarınız sizi top oynamaya çağırdığı zaman gitme ve o sürede matematik çalış; Arkadaşlarınız sizi sinemaya gitmeye çağırdığı zaman gitme ve o sürede matematik çalış; Ayrıca eskisine göre biraz daha geç yat ve bu sürede matematik çalış". Çünkü sizin arkadaşınızı modellemeniz sonucu elde ettiğiniz "çözüm paketi"niz buydu.
Şimdi sizin para kazanmak için "NLP ile Matematik" deyip, bunu yıllardır temeli eksik kalmış, matematikte hiç başarılı olamamış, hep kötü not almış, matematik dersinde sınıfın en kötüsü olmuş, hatta sizden biraz I.Q. seviyesi de düşük olan bir öğrencinin ailesine çözüm olarak önermeniz doğru mu? Kesinlikle bu doğru bir davranış değil. Ancak bu öğrenciye "Sizden daha başarılı olan bir öğrenciyi nasıl modellersiniz?" eğitimini satmanızda bir sakınca yok. Bu eğitimin onun matematik konusunda başarısını garanti edeceğini kesinlikle söyleyemem. Ancak belki kısmen faydasının olabileceğini söyleyebilirim. Bu öğrencinin öncelikle ihtiyacı olan şey "İYİ BİR MATEMATİK ÖĞRETMENİ" ve "İYİ BİR MATEMATİK EĞİTİMİ"dir.
Buradan çıkartılacak ders şudur;
NLP NE DEĞİLDİR?
NLP bir İngilizce Öğrenme veya Öğretme Tekniği Değildir,
NLP bir Matematik Eğitim Tekniği Değildir,
NLP bir Hızlı Okuma Tekniği Değildir,
NLP Çocukların Zekasını Geliştirme Tekniği Değildir,
...
İnternette biraz dolaşıp baktım. Anladığım kadarıyla bu Türkçe ifade bu işle uğraşanlara da birşey ifade etmiyor ki, hepsi de web sitelerinde "'Neuro-Linguistic Programming' ifadesinin Türkçe'si ‘Sinir Dili Programlaması'dır" diyor, ama bu ifadenin Türkçe'sinin kısaltması olan "SDP"yi değil de hala İngilizce ifadenin kısaltması olan "NLP"yi kullanıyorlar.
Bilmiyorum, belki de "NLP" ifadesinde bir mistiklik oluşturmaya ve çekiciliğini artırmaya çalışıyorlar.
Bugüne kadar "NLP" ile ilgili hiçbir yazı yazmadım. Ancak NLP'nin ne olduğunu öğrendiğim yılların 1980'li yıllara, yani çok eskiye dayandığını ve bu konuyu Türkiye'deki hemen hemen hiç kimsenin bilmediği yıllarda öğrendiğimi söyleyebilirim. Doğrusunu söylemem gerekirse NLP hiç ilgimi çekmemişti. Çünkü mevcut bildiğim şeylerden farklı birşey değildi. Ve düşünme sistemime bir katkısı olmamıştı.
İşin ilginç tarafı Türkiye'de NLP'yi öğrendiğini iddia edenlerin çoğu NLP'yi öğretmeye çalışmıyor. Büyük bir çoğunluk "NLP ile başka birşeyi öğrettiklerini" iddia ediyorlar. Birkaç örnek vermem gerekirse, bu iddialar şu şekilde sıralanıp gidiyor;
NLP ile 7 Günde İngilizce,
NLP ile Matematik,
NLP ile Çocuğunuzun Zekasını Geliştirmek,
NLP ile Anlayarak Hızlı Okuma,
NLP ile ÖSS Hazırlık Kursları,
NLP ile Beyni Etkin Kullanmak,
NLP ile Tuvalete Gitmek...
(Hepinizden özür diliyorum. Aslında son maddede yazan "NLP ile Tuvalete Gitmek" gibi birşey öğrettiğini iddia eden hiç kimse yok. Bu maddeyi ben ekledim. "NLP ile herşey yapılabiliyorsa, NLP ile tuvalete gitmek de olabilir" diye düşündüğüm için. "NLP ile" ifadesinin yanına ne koyarsan gidiyor anlaşılan).
Yukarıdaki başlıklardan NLP'yi öğrenenlerin NLP'yi öğretmek yerine, NLP ile başka birşeyleri öğretmeye çalıştıkları açıkça görülüyor. Yani yukarıdaki başlıklardan çıkarttığım şey, NLP bir sihirli değnek ve onunla herşeyi yapabiliyorsunuz. Örneğin aylar, hatta yıllar süren İngilizce eğitimini, NLP'yi öğrenen kişi hemen size 7 günde öğretebiliyor! Kişi NLP eğitimcisi olmuyor da, hemen başka birşeyin yani İngilizce'nin eğitimcisi oluveriyor! İlginç değil mi?
NLP'nin kurucularından olan John Grinder da bir röportajında NLP'yi öğrenenlerin % 99'unun NLP'nin özünü öğretmekle uğraşmadıklarını, aksine bu işi paraya dönüştürmek için NLP'nin başka alanlarda uygulanması paketleri" oluşturma çabası içinde olduklarını, bunun ise NLP'nin özü olmadığını ifade etmektedir.
Eminim yukarıdaki başlıkları görseydi, temelini attığı NLP ile neler yapılabildiğine kendisi de şaşıp kalırdı. Ben bir adım daha ileri gidip, yukarıda başlıklar halinde verilen iddiaların John Grinder'in söylediği NLP'nin uygulama paketleri kapsamında da olmadıklarını açıkça ifade etmeliyim. Bunu bir örnekle açıklayacağım. Ancak örnekten önce "NLP'nin Özü"nün ne olduğunu John Grinder'in kendisinden öğrenelim.
http://www.dailymotion.com/video/x9xlal_nlp-nediry-nlp-ne-deyildiry_lifestyle
http://www.dailymotion.com/video/x9xlal_nlp-nediry-nlp-ne-deyildiry_lifestyle
NLP neymiş? John Grinder'den öğrendiğimize göre, NLP bir modelleme prosesi imiş. Özet olarak söylenen şu; Bir kişi başarabiliyorsa, sen de başarabilirsin. Peki bunu nasıl yaparım? Başarılı olmak istediğin konuda başarılı olan bir kişiyi modelleyerek. Peki bu modelleme nasıl olacak? İşte bu sorunun cevabını veriyor veya öğretiyor NLP. Biraz daha açıklarsak;
Model olarak aldığın kişi ile senin arandaki derinlerdeki düşüncel, zihinsel ve uygulama farklılıklarını inceleyeceksin. Senin başarılı olamamana sebep olan şeyin psikolojik bir saplantı veya eski bir negatif tecrübeye mi dayandığını tespit edeceksin. Varsa bu saplantı veya saplantıları NLP'nin öğrettiği tekniklerle yok etmeye çalışacaksın. Bu arada model olarak aldığın kişinin senden farklı olarak neler yaptığını belirleyip, onları sen de yapacaksın. İşin özeti şu; Model aldığın kişi ile farklı olan taraflarınızı ne kadar yok edersen, model aldığın kişinin başarısına o derece yaklaşacaksın.
Biraz daha basite indirgersek. Örneğin zeka seviyesi sizle aynı olan bir arkadaşınız var diyelim. Her ikiniz de ÖSS sınavına hazırlanıyorsunuz. Son iki yıldır aynı sınıftasınız ve başarı seviyeniz de aynıydı (yani bu özel örnekte beynin derinliklerindeki bilinçaltında düşünsel farklılıkların olmadığını kabul ediyoruz). Ancak son zamanlarda onun matematik derslerinde sizden daha başarılı olmaya başladığını fark ettiniz diyelim. NLP ile bu sorunu nasıl çözersiniz?
NLP bu sorunu çözmek için, "Arkadaşınız son zamanlarda matematikle ilgili sizden farklı neler yapıyor tespit edin ve onun yaptıklarını siz de yapın" diyor. Diyelim ki bu farklılıkları incelediniz ve şunları buldunuz; Eskiden sizinle sinemaya giderken, son zamanlarda gelmiyor; Eskiden sizinle top oynamaya gelirken, şimdi gelmiyor. Eskiden akşamları daha erken yatarken, artık geç yatıyor. Peki ne yapıyor. Tabii ki bu sürelerde sadece matematik çalışıyor. NLP size; "siz de modellediğiniz kişiyle aynı zamanlarda aynı şeyleri yapmaya çalışırsanız aynı başarıya ulaşırsınız" diyor. Bu doğru bir tespit mi? Kesinlikle, EVET.
Peki şimdi siz matematik dersinde arkadaşınızla aynı başarıyı elde etmek için bir model bulmadınız mı? Bunun cevabı da, EVET. Öyleyse bu modeli başkalarına da öğreterek para kazanabilir misiniz? Bunun cevabı hem EVET, hem HAYIR.
Yaptığınız uygulamadan öğrendiklerinizi öğreterek para kazanmak için iki farklı şey yapabilirsiniz;
1-) "Sizden daha başarılı olan bir öğrenciyi nasıl modellersiniz?" deyip, kişiye modellediği kişi ile kendisini arasındaki farklılıkları nasıl tespit edip, bu farklılıklar için neler yapması gerektiğini öğretebilirsiniz. Bu kesinlikle NLP'nin özünü öğretmektir veya NLP'nin özel bir alanda - öğrenci başarısı modelleme uygulama paketi - öğretilmesidir.
2-) "NLP ile Matematik" deyip, sizin matematik dersiyle ilgili kendi arkadaşınızı modellerken elde ettiğiniz uygulama sonucunu bir eğitim paketi yapıp, bunu hazır bir "uygulama paketi" olarak da satmaya çalışabilirsiniz. Ancak bunun NLP'nin özü ile bir ilgisi olmadığı gibi, çok özel bir durum olmadıkça, NLP'nin bir uygulama paketi olması dahi mümkün değildir (özel durum, bu paketin sadece sizinle bire bir aynı şartlara ve farklara sahip olan bir öğrenciye uygulanabilir olmasıdır, ki böyle bir özel durumu bulmak oldukça güçtür).
Sizin arkadaşınızın matematik başarısına ulaşmak için elde ettiğiniz uygulama paketiniz şudur; "Arkadaşlarınız sizi top oynamaya çağırdığı zaman gitme ve o sürede matematik çalış; Arkadaşlarınız sizi sinemaya gitmeye çağırdığı zaman gitme ve o sürede matematik çalış; Ayrıca eskisine göre biraz daha geç yat ve bu sürede matematik çalış". Çünkü sizin arkadaşınızı modellemeniz sonucu elde ettiğiniz "çözüm paketi"niz buydu.
Şimdi sizin para kazanmak için "NLP ile Matematik" deyip, bunu yıllardır temeli eksik kalmış, matematikte hiç başarılı olamamış, hep kötü not almış, matematik dersinde sınıfın en kötüsü olmuş, hatta sizden biraz I.Q. seviyesi de düşük olan bir öğrencinin ailesine çözüm olarak önermeniz doğru mu? Kesinlikle bu doğru bir davranış değil. Ancak bu öğrenciye "Sizden daha başarılı olan bir öğrenciyi nasıl modellersiniz?" eğitimini satmanızda bir sakınca yok. Bu eğitimin onun matematik konusunda başarısını garanti edeceğini kesinlikle söyleyemem. Ancak belki kısmen faydasının olabileceğini söyleyebilirim. Bu öğrencinin öncelikle ihtiyacı olan şey "İYİ BİR MATEMATİK ÖĞRETMENİ" ve "İYİ BİR MATEMATİK EĞİTİMİ"dir.
Buradan çıkartılacak ders şudur;
NLP NE DEĞİLDİR?
NLP bir İngilizce Öğrenme veya Öğretme Tekniği Değildir,
NLP bir Matematik Eğitim Tekniği Değildir,
NLP bir Hızlı Okuma Tekniği Değildir,
NLP Çocukların Zekasını Geliştirme Tekniği Değildir,
...